“Alles zou zo eenvoudig mogelijk moeten zijn, maar niet eenvoudiger dan dat.”

Albert Einstein wordt beschouwd als een genie, een man die elke dag bezig was met complexe wiskundige formules. En toch streefde hij blijkbaar naar eenvoud. Een mooie zin om over na te denken.

“Alle rechtshandelingen of verplichting scheppende verbintenissen uithoofde van email of andere schriftelijke verklaringen, mondelinge toezeggingen of afspraken van of met medewerkers van ons bedrijf, ongeacht de inhoud of intenties, alsook die welke leiden tot wederzijdse afname of levering van goederen of diensten jegens ons bedrijf, hoe dan ook genaamd, komen uitsluitend tot stand en of worden voor ons uitsluitend bindend, of door ons erkend, indien deze schriftelijk is opgemaakt en voorzien van een originele handtekening van een tekeningbevoegde van ons bedrijf welke als zodanig bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven, waarbij een ieder die zich beroept op enige, met ons bedrijf, verplichting scheppende verbintenis of verklaring, zich onherroepelijk akkoord verklaart met bovengenoemde en met onze algemene voorwaarden welke zijn gedeponeerd bij de kamer van koophandel te X.”

Bovenstaande zin is een letterlijke kopie uit een e-mail die ik enkele dagen geleden ontving. Een prachtig voorbeeld van een anakoloet. Een anakoloet is een vakterm voor een zin die niet ‘loopt’, aldus het woordenboek. Met andere woorden, een zin die compleet ontspoort. En de Van Dale doet er nog een mooie definitie van Battus bovenop: “de ‘anakoloet’ is de zin die niet op de juiste manier hoewel hij misschien aantoont dat de regels niet in alle gevallen voorzien en er eentje op te schrijven niet meevalt hoewel je ze ik tenminste voortdurend uitspreek.” Heerlijke onzin!

“Als je goed naar de staart van de kikker kijkt, zie je dat hij er geen heeft.”

Lao Tse was een Chinese filosoof die leefde rond het jaar 600 voor Christus. Hij stond bekend voor zijn korte, vaak diepzinnige uitspraken. En als je goed naar de staart van deze zin kijkt, dan zie je dat hij niet alleen diep- maar ook dubbelzinnig is. Je kunt hem in zekere zin op twee manieren lezen:
Als je goed naar de staart van de kikker kijkt, zie je dat de kikker geen staart heeft…
of:
Als je goed naar de staart van de kikker kijkt, zie je dat de staart geen kikker heeft.

“Een vertaler is een alchemist, die ritme, toon, betekenissen en symbolen omzet  van uw moedertaal naar de mijne, van mijn cultuur naar de uwe, hij verspreidt ideeën, doet grenzen vervagen en brengt mensen dichter bij elkaar.”

Zo begint de schrijfster Firoozeh Dumas het artikel over haar vertaler in de Los Angeles Times. Firoozeh Dumas werd geboren in 1965 in Iran en woont sinds 1972 in de VS. In haar boek “Funny in Farsi: A Memoir of Growing Up Iranian in America” beschrijft ze op ironische wijze de problemen van een opgroeiend meisje uit Iran in Amerika. De vertaler Mohammad Soleimani Nia vertaalde het boek naar het Perzisch. Bijna 100.000 exemplaren waren er al van verkocht toen de Iraanse overheid ingreep en “Funny in Farsi” in beslag nam. Mohammad Soleimani Nia werd gearresteerd, zonder enige uitleg, en zit nu in de gevangenis van Teheran.

Vertaler is in sommige landen een levensgevaarlijk beroep.

(Los Angeles Times, 7 februari 2012)

“Geluk is een ui uit de kelder halen en weten dat er geen weg terug is.”

De Standaard publiceerde onlangs een bijlage over “Geluk”. Allerlei mensen zetten in het kort uiteen wat hun visie op “geluk” is. Verschillende mensen, verschillende visies. Soms diepgaand, soms ontroerend. Vooral die van journaliste Dorien Knockaert treft me. Haar eerste zin staat hierboven. Een ogenschijnlijk banale maar magische zin over een ui. Suspense! De rest van haar stukje hoef ik al niet meer te lezen.

“Boom: trage explosie van een zaadje.”

Bruno Munari (1907-1998) was een veelzijdige Italiaanse kunstenaar. Hij was vooral designer, maar hield zich ook bezig met schilderkunst, beeldhouwen, reclame, film en literatuur. Hij ontwierp kantoormeubilair, horloges, auto’s en speelgoed. Munari schreef zowel kinderboeken als een traktaat over vorken. Bovenstaande definitie van een boom komt uit een van zijn zelfgemaakte woordenboeken.

“2011 zal niet de geschiedenis ingaan als een gezellig jaar waar alles bij het oude bleef.”

Bankencrisis, Arabische lente, Europese winter… Tot zover het jaaroverzicht in een notendop. En misschien ook nog dit: Time Magazine riep ‘The Protester‘ uit tot ‘Person of the Year’. Wat bij Trui Moerkerke van Knack Weekend dan weer leidde tot bovenstaand understatement. Exit 2011.

“Sinds 1994, de Stad Brussel is om te investeren in stedelijke vernieuwing wijken onveilig.”

Het citaat komt uit een persbericht van de Brusselse burgemeester Freddy Thielemans. En het is niet de enige zin die mank loopt. Thielemans is perfect tweetalig, maar degene die dit persgedrocht geschreven heeft duidelijk niet. Het lijkt sterk op een computervertaling, maar de communicatiedienst van de stad Brussel ontkent dat. Volgens die dienst is de tekst geschreven door een Franstalige en waren alle Nederlandstalige medewerkers die de tekst hadden kunnen nalezen met vakantie. In het Frans zeggen ze dan: Les excuses sont faites pour s’en servir…